ترک خوردن پوست مرکبات مسئله ای است که می تواند شکافته شود و مرکبات را غیرقابل خوردن کند. فراهم آوردن شرایط مناسب محیطی و تغذیه ای از آسیب این میوه جلوگیری می کند.
درختان مرکبات نیازهای متعددی دارند. آنها به خاک حاصلخیز، آفتاب کامل و مکان های محافظت شده، شرایط گرمسیری تا نیمه گرمسیری، آبیاری تکمیلی و مقدار زیادی مواد مغذی نیاز دارند.
آنها مستعد ابتلا به بسیاری از بیماری ها، به ویژه قارچ ها، و آفات گوناگون هستند.
پرورش درختان مرکبات می تواند یک تجربه ارزشمند باشد، اما اگر میوه قبل از رسیدن شکافته شود، تبدیل به تجربه نا امید کننده می شود.
درخت مرکبات
چه چیزی ترکیدن پوست مرکبات می شود؟
یکی از رایج ترین مرکبات پرتقال است. پوست پرتقال و نارنگی باز می شود، اما گریپ فروت هرگز.
پرتقال ناول بیشتر مستعد این مشکل است. پس چه چیزی باعث شکافتن پرتقال می شود؟ پوست شکافته می شود زیرا آب و قندهای گیاهی خیلی سریع به میوه می رسند و نمی توانند پوست کافی برای نگهداری مواد تولید کنند.
مایعات اضافی باعث ترکیدن پوست می شود. درختان جوان بیشترین میزان شکافتن پرتقال را دارند. بیشتر موارد شکافتن مرکبات در ماه های تیر تا آبان رخ می دهد. پوست مرکبات ترک خورده از انتهای شکوفه میوه شروع می شود. اگرچه بیشتر جدایی ها در پایان فصل اتفاق می افتد، اما می تواند از اوایل تیر شروع شود.
درختانی که بیشترین بار محصول را دارند بیشترین آسیب را می بینند. پوست پرتقال به صورت فصلی باز می شود و در درجه اول نتیجه مراقبت از گیاه و همچنین نوسانات دما و رطوبت است. اندازه شکاف متفاوت است. ممکن است باریک و کوتاه باشد یا پالپ داخل میوه را نمایان کند.
نکاتی برای جلوگیری از شکافتن پوست مرکبات
شکافتن پوست مرکبات اغلب در دوره های خشکسالی یا دوره های خشک و به دنبال آن باران های شدید رخ می دهد و ناشی از عوامل محیطی است؛ همانطور که گفته شد نوسانات شدید دما، رطوبت و رطوبت خاک. آبیاری نامناسب، اجازه می دهد درخت بسیار خشک شود، سپس آبیاری باعث شکافتن میوه های مرکبات می شود…
آبیاری
مثلا مشکلات آبیاری ممکن است در جایی که درخت آب بیش از حد دریافت می کند نقش داشته باشد. در زمستان، درخت فقط 3 الی 6 میلی متر در هفته آب نیاز دارد.
در ماه اسفند تا خرداد، این میزان به 1 سانتی مترافزایش می یابد و در طول فصل گرم، درخت به 2.5 سانتی مترآب در هفته نیاز دارد.
پیش بینی آب و هوا می تواند به شما در تعیین اینکه آیا برای جلوگیری از شکافتن میوه نیاز به آبیاری درخت دارید یا خیر کمک کند. اگر بتوانید پیش بینی کنید به جای اینکه یکباره درختان را با مقدار زیادی آب شوکه شوند عملیات آبیاری به آرامی صورت می گیرد.
آبیاری درختان مرکبات
کوددهی
کوددهی بیش از حد نیز باعث ترک خوردن پوست مرکبات می شود. مواد مغذی مورد نیاز پرتقال باید سالانه 450 تا 900 گرم باشد. بنابراین باید برنامه کوددهی را به سه یا چهار دوره تقسیم کنید.
این کار از تغذیه بیش از حد درختان که باعث می شود پوست پرتقال باز شده و احتمالا ترک بخورد جلوگیری می کند.
کوددهی مرکبات
تنش محیطی
تصور می شود که تنش درختان یکی دیگر از دلایل ترک خوردن پوست مرکبات باشد. بادهای گرم و خشک درخت را خشک کرده و گیاه را خشک می کند و رطوبت را از میوه می گیرد، پس به محض اینکه آب در دسترس باشد، به سمت میوه می رود و سپس بیش از حد متورم می شود.
پوست مرکبات نسبتا انعطاف پذیر است، اما در هوای گرم و خشک، پوست سفت تر و انعطاف ناپذیرتر میشود، بنابراین به راحتی کشیده نمیشود. اگر میوه خیلی سریع از داخل شروع به متورم شدن کند، پوست آن در ضعیف ترین نقطه شکافته می شود.
در این مورد گیاهان جوان با سیستم ریشهای کوچک حساس تر هستند، زیرا سطح ریشهای به اندازه کافی گسترده برای جمع آوری رطوبت ندارند.
شکاف پوست مرکبات
کمبود مواد مغذی مثل کلسیم و پتاسیم
وقتی درخت مرکبات کمبود پتاسیم یا کلسیم دارد، پوست آن نازک تر یا ضعیف تر میشود و آن را بیشتر مستعد شکافتن میکند. بنابراین تامین پتاسیم و کلسیم کافی برای درخت مرکبات در هنگام کوددهی، ترک خوردن پوست مرکبات را به حداقل می رساند.
اسپری اولیه نیترات پتاسیم می تواند به کاهش اختلال ترک خوردن پوست مرکبات کند.
تامین کلسیم بهتر، از طریق خاک و محلول پاشی در طول تابستان، خطرات را به حداقل می رساند. در آزمایشات نشان داده شده، اسپری های یک ماه قبل و سپس هنگام مشاهده شکافتن، به کاهش تعداد میوه های شکسته کمک کرد.
دقت کنید که اسپری نیترات کلسیم که روی میوه استفاده می شود باید تمام سطح میوه را بپوشاند تا موثر باشد.
بار محصول و تقسیم میوه
شدت ترک خوردن پوست میوه مرکبات بسیار به بار محصول نهایی بستگی دارد که درخت چه مقدار میوه حمل می کند. هر چه بار محصول بیشتر باشد، درصد میوه خرد شده بیشتر است. با بارهای محصول کم، تعداد کمی از میوه ها شکافته می شوند.
هرچه یک درخت میوه بیشتری حمل کند، آب و مواد مغذی کمتری به هر میوه تقسیم میکند و در نتیجه میوهای کوچکتر با پوست نازکتر است. در درختان مرکبات، سطح پتاسیم، که از ایجاد یک پوست ضخیم سالم حمایت می کند، در طول بارهای سنگین محصول کاهش می یابد.
یکی از راههای کاهش بار محصول در درخت، هرس کردن است، که این مزیت اضافی تولید میوه کمتر با کیفیت بالاتر و اندازه بزرگتر به جای میوههای کم زیاد است.
استفاده از هیومیک اسید از قرن های گذشته بین کشاورزان متداول و مثمر ثمر بوده است. که شمردن مزایای آن بسیار طولانی است.
اسیدهای هیومیک و اسیدهای فولویک مزایای فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی زیادی برای گیاهان و خاک دارند.
این موارد شامل افزایش جذب مواد مغذی گیاه، افزایش رشد ریشه و بهبود ساختار خاک است. شما می توانید این مزایا را با استفاده از روش های مختلف کاربردی در اختیار گیاهان خود قرار دهید.
به طور کلی کشاورزان از کود اسید هیومیک برای افزایش بهره وری گیاهان، حل مشکلات خاک و صرفه جویی در وقت و هزینه استفاده می کنند.
در مطلب مواردی وجود دارد که باید برای استفاده از کود هیومیک اسید بدانید.
هیومیک اسید؛ ماده آلی فوق العاده برای گیاهان
خاک های غنی و کمپوست حاوی مقدار زیادی هوموس هستند. این شکل مهم از مواد آلی، ساختار خاک، هوادهی، حفظ مواد مغذی را بهبود می بخشد و پناهگاهی برای میکروب های مفید فراهم می کند.
هنگامی که به خاکها در سطح میکروسکوپی نگاه می کنید، متوجه می شوید که مهمترین و فعال ترین قسمت بیوشیمیایی هوموس موادی به نام اسیدهای هومیک است.
نحوه مصرف هیومیک اسید برای گیاهان
برا اصلاح کمپوست
اگر چند سالی است که از کمپوست به عنوان اصلاح اولیه خاک خود استفاده می کنید و به جای بهبود بهره وری و سلامتی گیاهان خود، شاهد کاهش آن هستید، احتمال دارد که اختلال اضافه بار کمپوست یا اصطلاحا COS رخ داده باشد.
احتمالا، به باغتان چیزهای بسیار خوبی داده اید.
اولین کاری که باید انجام دهید آزمایش خاک است. اگر نتایج شما نشان دهنده میزان بالای فسفر و پتاسیم و/یا pH بالای 7.0 ، به علاوه بیش از 15 درصد مواد آلی است ، COS دارید. بنابراین، اکنون باید به باغ خود استراحت کود بدهید.
از نظر مواد مغذی سمی شده اید و pH خود را از دست داده اید، باید خاک خود را تغییر دهید تا بتوانید باغ خود را در عین حال پربار نگه دارید.
اینجاست که اسید هیومیک وارد می شود. شما می توانید این ترکیب را به جای کمپوست برای بهبود خاک خود و حمایت از جذب مواد مغذی گیاه در شرایط کمتر از شرایط ایده آل خاک استفاده کنید. اسید هیومیک همچنین به گیاهان کمک می کند تا ریشه های عمیق تری داشته باشند، به این ترتیب آنها می توانند در زیر چند سانتی متر بالای جایی که بیشتر مواد مغذی در آن تجمع می یابد رشد کنند.
چطور از هیومیک اسید استفاده کنیم؟
نهال و پیوند بذر
هنگام شروع نهال می توانید از هیومیک در مقادیر کم استفاده کنید یا به گیاهان جدید کمک کنید تا ریشه های قوی در چشم انداز شما ایجاد کنند.
نسخه های مایع برای نهال ها بهترین کار را می کنند. حالت گرانولی هم برای پیوند فوق العاده هستند.
کمبودهای معدنی
از آنجا که اسید هیومیک حاوی فولویک اسید است و این ها برای کمک به گیاهان در دسترسی به مواد معدنی مفید هستند، می تواند به شما در بازیابی گیاهان کمبود مواد معدنی کمک کند. شما می خواهید از آن به شکل مایع همراه با مواد مغذی از دست رفته استفاده کنید.
آن را در قسمت زیرین برگ گیاه خود اسپری کنید. سپس به خاک نیز اضافه کنید.
برگهای آسیب دیده را نمی توان ذخیره کرد. اما اگر کمبود مواد معدنی را به درستی تشخیص داده اید و هیچ مشکل دیگری در مورد سلامت گیاه وجود ندارد، برگهای جدید باید سالم رشد کنند. همچنین، تغییر رنگ برگهای قدیمی نباید رخ دهد.
جایگزین کمپوست
خیلی از باغبان ها طرفدار کمپوست هستند.و برخی از آن ها تغییر کود از کمپوست به اسید هیومیک را در نظر نمی گیرند مگر اینکه بخواهند به باغشان استراحت دهند. اما برای برخی باغداران، استفاده از اسید هیومیک و عدم استفاده از کمپوست ممکن است باغبانی را آسان کند.
نحوه استفاده از اسید هیومیک برای محصولات زراعی
اسید هیومیک در چند شکل مختلف وجود دارد.:
می توانید پودر اسید هیومیک خشک را به خاک اضافه کنید، یا می توانید آن را در آب حل کرده و از طریق آبیاری به گیاهان تحویل دهید.
همچنین می توانید اسید هیومیک مایع خریداری کنید و آن را رقیق کنید سپس همانند روش قبل از طریق آب آبیاری به محصولات بپاشید.
چند قانون ساده برای نحوه استفاده هیومیک اسید
محصول پودری:
برای محلول پاشی، 1 قاشق چایخوری پودر را در یک گالن آب مخلوط کرده و برگ ها را تا زمانی که خیس شوند اسپری کنید. برای استفاده از خاک، 2 قاشق غذاخوری پودر را در یک گالن آب مخلوط کنید تا مساحت 90 متر مربع را پوشش دهد.
محصول مایع:
با نسبت یک به ده؛ یعنی 100 میلی لیتر در هر 1 لیتر آب برای کاربرد خاک و 1 به 50؛ یعنی20 میلی لیتر در هر 1 لیتر یا حتی کمتر برای محلول پاشی رقیق کنید.
نکته: قبل از رقیق شدن خوب تکان دهید، اگر برگها لکه دار شدند بهتر است بیشتر رقیق کنید.
استفاده از هیومیک اسید برای گیاهان
دستورالعمل های دقیق تر:
برای کاربرد مستقیم خاک؛ 50 میلی لیتر یا همان 3.5 قاشق غذاخوری از محلول هیومیک اسید را برای هر 1000 متر مربع، با نسبت 1 به 10 یا همان 50 میلی لیتر در 500 میلی لیتر استفاده کنید.
برای نتیجه بهتر، هنگام کاشت یا قبل از جوانه زنی به خاک مرطوب اضافه کنید و بعد از آن آبیاری کنید.
برنامه های کاربردی کوددهی ممکن است هر 4-6 هفته در طول فصل رشد انجام شود.
برای درمان بذر؛ با نسبت 1 به 20 یا همان 50 میلی لیتر در هر لیتر رقیق کنید. برای خیساندن پیوندها، نسبت 1 به 30 یا همان 35 میلی لیتر در هر لیتر آب لازم است.
برای محلول پاشی محلول را با نسبت 1 به 20 با آب رقیق کنید یعنی به عبارتی 20 میلی لیتر یا 4 قاشق چای خوری در هر 1 لیتر آب، و روی شاخ و برگ گیاه بپاشید تا برگها کاملا مرطوب شوند. در این رقیق سازی، یک لیتر حدود 180 متر مربع را پوشش می دهد. در صورت ظاهر شدن لکه ها، مقدار بیشتری را رقیق کنید.
در سیستم های آبیاری روزانه و برای هیدروپونیک، می توانید تا نسبت 1 به 100 هم رقیق کنید یعنی فقط چند قطره در لیتر.
برا کمپوست چای تنها کافی است 15 گرم (1 قاشق غذاخوری) پودر اسید هیومیک خشک یا حدود 150 میلی لیتر از محلول را در ابتدای کار به کمپوست اضافه کنید.
یک نکته جالب در مورد اسیدهای هیومیک این است که توسط گیاهان جذب نشده و از خاک خارج نمی شوند. بنابراین هنگامی که آنها را اعمال می کنید آنها برای مدت طولانی در باغ باقی می مانند.
مزایایی مانند بهبود ساختار خاک در چندین فصل رشد ادامه خواهد داشت. البته استفاده بیشتر از مواد هیومیک فقط به گیاهان شما کمک می کند..
درختان هم درست مانند هر موجود زنده، گاهی اوقات بیمار میشوند. درخت معمولی پتانسیل زندگی طولانی و سالم را دارد. با این حال تنش های محیطی، شرایط نامساعد جوی، حشرات، بیماریها و سایر حقایق میتواند درختان را تبدیل به یک درخت خشک و ناسالم کند.
یک درخت خشک و بیمار میتواند سایر درختان اطراف شما را هم بیمار کند و حیاط شما را بی درخت بگذارد، همچنین ممکن است سقوط کند که میتواند به شما و اموال شما آسیب برساند. بنابراین، بسیار مهم است که مراقب درخت خود باشید تا از علائمی که نشان دهنده ناسالم بودن آن است مطلع شوید.
درختان مزایای قابل توجهی را از نظر اجتماعی، زیست محیطی و اقتصادی ارائه میدهند. بنابراین، صرف وقت و تلاش برای نجات یک درخت خشک و بیمار بسیار ارزشمند است. با توجه به مزایای فوقالعاده درختان، ضروری است آنچه را که میتوانید انجام دهید تا همیشه درخت را سالم و سرحال نگه دارید.
مبارزه با خشکی درختان به چه صورت است
علائم یک درخت خشک و درحال مرگ
قبل از اینکه بتوانید راه نجات درخت خشک را بفهمید، بهتر است که مشکل را تعیین کنید. هنگام تلاش برای تعیین اینکه آیا درخت خشک و در خطر مرگ است یا نه، باید به دنبال نشانههای خاصی باشید؛ کمبود برگ، نشانههای چوب خشک شکننده یا ضعیف، ترک در تنه یا مناطق پوسیدگی میتواند علائم مشکل باشد.
مهم است بدانید که درختی که خشک و مرده به نظر میرسد ممکن است هنوز زنده باشد. درخت خشک معمولا به خواب میرود. خوشبختانه اکثر درختان به شما هشدارهای زیادی میدهند و با نشان دادن علائم فریاد میزنند. پس نگرارن نباشید، در ادامه شایع ترین علائم یک درخت خشک را برایتان آورده ایم.
پوست یا ترک های قهوهای و شکننده
درخت خشک پوستش شل شده و شروع به ریزش میکند. این درخت همچنین ممکن است دارای ترکهای عمودی شده باشد.
ساختار ضعیف
گاهی اوقات درخت خشک میتواند بیشتر به یک طرف متمایل شود یا شکلی عجیب و غریبی به خود بگیرد که ناشی از یک الگوی رشد غیرطبیعی است. طوفانهای شدید و هرس ضعیف نیز تاثیرات زیادی دارند پس بهتر است مشکلات این چنینی را در به سرعت اصلاح کنید تا از افتادن درخت جلوگیری شود.
پوسیدگی
دیدن پوسیدگی در هر قسمتی از درخت نشان دهنده یک مشکل جدی است. پوسیدگی زمانی اتفاق میافتد که فیبر سلولز در درخت تجزیه شود. یک علامت واضح پوسیدگی مشاهده رشد قارچ در هر قسمتی از درخت است. پوسیدگی تا زمانی که به خوبی پیشرفت نکرده باشد، تشخیصش دشوار است. درختان بهطور معمول از داخل به بیرون میپوسند و زمانی که شواهدی از پوسیدگی مشاهده میکنید، قطعا خسارت قابل توجهی وجود دارد.
برگ ناسالم
برای تشخیص درخت خشک در درختان برگریز، به دنبال شاخههایی باشید که فاقد برگهای سبز شاداب هستند و فقط برگهای قهوهای و شکننده دارند. همیشه سبزهای سوزنی برگ وقتی خشک میشوند سوزن یا برگهای قرمز، قهوهای یا زرد نشان میدهند.
ضعف اتصال شاخه ها
درختان اغلب علائم خشکی را در مفصل هایی که اندام و تنه را به هم متصل میکنند نشان میدهنند. اگر در نقاط مفصل نشانهای از ترک خوردگی یا افتادگی غیرطبیعی مشاهده کردید، این نشانه یک درخت خشک است.
ترکها
تشخیص ترکهای درخت خشک دشوار است زیرا برخی طبیعی و برخی دیگر طبیعی نیستند. به طور کلی، ترکها لزوما به درخت آسیب نمیرسانند مگر اینکه بیش ازحد عمیق شده و بر زیرساختها و شاخههای درخت تأثیر بگذارد یا میزبان آفات مضر باشد.
چوب خشک
چند شاخه یا چوب خشک لزوما به این معنی نیست که شما یک درخت خشک دارید؛ با این حال، افزایش چوب خشک میتواند نشان دهد که یک درخت خشک و بیمار است.
بیماری ها
نقاط بیماری هستند که ممکن است روی پوست درخت خشک مشاهده کنید. درخت ممکن است در اثر خشکسالی، آبیاری بیش از حد، گرمای بیش از حد، سرمای شدید یا حتی باد شدید دچار تنش شود، تنشها باعث میشوند درخت شما درچار بیماری شود.
این حالت ممکن است یک علامت هشدار دهنده اولیه باشد که نشان میدهد درخت شما قبل از آنکه تنش آنقدر شدید شود که بتواند آن را از بین ببرد نیاز به توجه دارد.
آفاتی مانند سوسکهای پوست و مورچههای نجار در درخت خشک زندگی میکنند. این آفات ترجیح میدهند در میزبانان مرده، ضعیف یا در حال مرگ زندگی کنند. برای عفونتهای قارچی یا باکتریایی، به دنبال قارچهایی که روی زمین در پایه درخت یا روی خود درخت رشد میکنند باشید؛ اینها نشانههای پوسیدگی در ریشه یا تنه است.
آسیب ریشه
از آنجا که ریشهها در اعماق زمین قرار دارند، تعیین آسیب همیشه به راحتی قابل مشاهده نیست. برخی از نشانههای آسیب ریشه درخت خشک شامل نازک شدن شاخ و برگ، رشد سالانه ضعیف، برگهای کم رنگ زرد، شاخههای مرده و برگهای قهوهای پژمرده در طول فصل رشد است.
نجات درخت در حال مرگ
نحوه نجات درخت خشک
وقتی نوبت به نجات درخت خشک شما میرسد، پیشگیری بهترین مداخله است. بهترین راههایی که میتوانید درخت خشک را از مرگ نجات دهید موارد زیر هستند:
مسائل مربوط به آبیاری
وقتی صحبت از درخت خشک میشود، معمولا مشکلات رطوبت مطرح می شود. اگرچه این امر در مورد درختان جوان صادق است، اما حتی درختان بالغ نیز میتوانند تحت تأثیر آب زیاد یا بسیار کم قرار گیرند.
اول از همه اطمینان حاصل کنید که محل کاشت درخت دارای زهکشی خوبی است. در صورت وجود چوب آب، زهکشی بهتری ایجاد کنید. آبیاری زیر درخت نیز میتواند برای سلامتی آن مضر باشد، بهویژه برای درختان جوان. اگر هوا خشک است و وقت ندارید درخت را آبیاری کنید، یک سیستم خودکار با تایمر آبیاری برای باغبانی راه اندازی کنید.
همچنین اگر خاک اطراف درخت به طور مداوم از آب اشباع شده باشد، این هم یک مشکل است زیرا آبیاری بیش از حد نیز میتواند درخت شما را با ریزش ریشه تحت فشار قرار دهد، که باعث میشود آنها نتوانند اکسیژن را جذب کنند. درنتیجه در این مورد شما باید روی تخلیه آب از آن ناحیه کار کنید
مراقب مالچها باشید
استفاده صحیح از مالچ مفید است، اما میتواند برای درختان مضر باشد. هنگام استفاده از مالچ در اطراف پایه درخت، مطمئن شوید که خیلی ضخیم نیست. اگر لایه ضخیمی از مالچ روی تنه درخت جمع شدهاست، آن را عقب بکشید و نازک کنید تا ریشهها بتوانند تنفس کنند. این کار از پوسیدگی، حشرات، باکتریها، قارچ ها و بسیاری مشکلات دیگر جلوگیری میکند.
هرس مناسب
برای نجات درخت میتوانید از تکنیکهای مناسب هرس استفاده کنید. اگر نواحی مریض در درخت سالم مشاهده شود، برداشتن صحیح قسمتهای بیمار میتواند جان درخت را نجات دهد. همچنین شما باید قیچی، چاقو یا ارهای را که برای بریدن شاخههای بیمار استفاده میشود، استریل کنید.
استفاده از کود مناسب
آنچه باید انجام دهید این است که یک آزمایش خاک را در ناحیه درخت خشک انجام دهید و دقیقا دریابید که چه عناصری وجود ندارد. درست مانند مالچ، کود زیاد میتواند به انواع حشرات و باکتریهای بد اجازه دهد که در اطراف ریشه درخت شما خانهای ایجاد کنند.
نانو کود از کجا آمد؟ از زمان انقلاب سبز کودهای شیمیایی به عنوان عنصری ضروری در سیستم های تولید محصول مدرن در نظر گرفته شده اند، اما در کنار آن گاها باعث ایجاد عدم تعادل در مواد معدنی خاک شده و حاصلخیزی خاک را کاهش می دهند.
استفاده گسترده از کودهای شیمیایی باعث آسیب جبران ناپذیری به ساختار خاک و فلور میکروبی خاک می شود. که بر زنجیره های غذایی در اکوسیستم های مسئول جهش های وراثتی در نسل های بعدی مصرف کنندگان تأثیر می گذارد.
کودها نقش محوری در افزایش عملکرد و کیفیت تغذیه محصولات به ویژه پس از توسعه انواع کودهای واکنش پذیر ایفا کرده اند.
کاربرد نانو کود چیست؟
نقش کودها بر محصولات و تاثیراتشان
در میان عناصر معدنی، نیتروژن اولین و مهمترین ماده مغذی مورد نیاز گیاهان زراعی است زیرا ترکیب کلروفیل و بسیاری از پروتئین ها و آنزیم ها است بنابراین نقش مهمی در رشد رویشی محصولات دارد.
نیتروژن
نیتروژن به صورت نیترات و آمونیوم توسط گیاهان جذب می شود. نیتروژن از طریق فرآیندهای شستشوی نیترات، نیتریفیکاسیون و فرار آمونیاک از بین می رود. از دست دادن مواد مغذی معدنی از طریق شستشو و رواناب به آبهای سطحی و زیرزمینی همراه با فرار زیاد، نگرانی های فزاینده ای را به دلیل زیان های اقتصادی و آلودگی محیط زیست ایجاد می کند.
استفاده از روش های مرسوم استفاده بیش از حد از کودهای شیمیایی است که از طریق پدیده eutrophication در بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی مشهود شده است. علاوه بر این، زیاد شدن نیتروژن منجر به انتشار اکسیدهای نیتروژن و در نتیجه گازهای گلخانه ای، در گرم شدن کره زمین می شود.
از طرفی یون های آمونیوم با آب باران قلیایی واکنش نشان می دهند که منجر به تشکیل گاز آمونیاک می شود. که به جو منتقل شده و در نتیجه منبع آلودگی محیط می شود. هرگاه مقدار نیتروژن اضافی وجود داشته باشد، بیشتر و بیشتر یونهای آمونیوم در برگهای گیاهان به ویژه سبزیجات برگدار انباشته شده و برای سلامتی انسان مضر است.
نقش کودها بر محصولات
محدودیت های استفاده از کودها
علاوه بر این، گزارش شده است که رژیم های غنی از نیترات با بسیاری از بیماری های انسانی مانند سرطان مثانه و معده و متهموگلوبینمی همراه است.
چنین مواردی باعث شده محققان در استفاده بیش از حد کودهای شیمیایی توسط کشاورزان محتاط باشند. کودهای نانو به عنوان یک جایگزین امیدوارکننده ظاهر شده اند که تولید زیاد و ترمیم خاک را تضمین می کند.
فناوری نانو که از نانو مواد با اندازه کمتر از 100 نانومتر استفاده می کند ممکن است فرصتی بی سابقه برای توسعه منابع متمرکز مواد مغذی گیاهی با سرعت جذب بالاتر، کارایی استفاده و حداقل تلفات ارائه دهد.
نانو کود چیست؟
نانو کود هر محصولی است که با نانو ذرات ساخته شده باشد یا از فناوری نانو برای بهبود کارایی مواد مغذی استفاده می کند.
نانو کود چیست؟
نانو ذرات در انتقال ویژگی های مهم به گیاهان زراعی منجر به بهره وری بیشتر می شوند. نانو کودها به دلیل جذب بیشتر مواد مغذی ناشی از سطح کوچکتر نانو مواد که باعث افزایش تعامل بین مواد مغذی و سطح می شوند، می توانند عملکرد محصولات پایدار را افزایش دهند. کودهای نانو به طور خاص برای آزادسازی مواد فعال در پاسخ به نیازهای بیولوژیکی و تنش های محیطی طراحی شده اند..
فرمولاسیون نانو کودها چیست؟
فرمولاسیون کودهای نانو از آمونیوم هومات، آمونیاک، اوره، ذغال سنگ نارس، ضایعات گیاهی و سایر کودهای مصنوعی تهیه می شود. نمونه ای از فرمولاسیون، کود نیتروژن با اندازه نانو است که در نتیجه رسوب اوره بر روی سیانامید کلسیم تهیه می شود. نانو کود موثر دیگری با آسیاب اوره و مخلوط کردن آن با کودهای زیستی مختلف فرموله شده است. این کود نانو آزادسازی تدریجی مواد مغذی را برای مدت طولانی تری ارائه می دهد.
روش مکانیکی و بیوشیمیایی برای تهیه نانو کودها استفاده می شود که در آن مواد از طریق وسایل مکانیکی به ذرات نانو ساییده می شوند و سپس تکنیک های بیوشیمیایی برای تهیه فرمولاسیون موثر در مقیاس نانو مورد استفاده قرار می گیرد. علاوه بر این، نانو امولسیون ها نیز با افزودن کلوئیدهای نانو مقدار به امولسیون ها آماده می شوند.
مکانیسم بیولوژیکی عملکرد نانو کودها
دیواره های سلولی گیاهان دارای اندازه منافذ کوچک (حداکثر 20 نانومتر) هستند که منجر به جذب بیشتر مواد مغذی می شود. ریشه های گیاهی که به عنوان دروازه ورود مواد مغذی عمل می کنند، در مقایسه با مواد کود معمولی دارای نفوذ قابل توجهی برای نانومواد هستند. با استفاده از ترشحات ریشه ای و حمل کننده های مولکولی از طریق کانال های یونی و ایجاد ریز منافذ جدید، جذب نانو کودها را می توان بهبود بخشید. همچنین منافذ و دهانه روزنه در برگها باعث جذب نانو مواد و نفوذ آنها به اعماق داخل برگها می شود.
مزایای نانو کودها نسبت به سایر کودهای معدنی
با توجه به تلفات بسیار ناچیز کودهای نانو، این کودها را می توان در مقادیر کمتری در مقایسه با کودهای مصنوعی که در مقادیر بیشتری از آنها استفاده می شود، در نظر گرفت، با توجه به قطعات اصلی آنها که به دلیل شستشو و انتشار از بین می روند.
نانو کودها بیشترین فایده را از نظر تلفات کوچک که منجر به کاهش خطر آلودگی محیط زیست می شود، ارائه می دهند.
حلالیت و انتشار نسبتا بالاتری نسبت به کودهای مصنوعی معمولی نسبت به کودهای نانو برتری می بخشد.
عملکرد نانو کودها
نانو کودهای هوشمند
نانو کودهای هوشمند مانند کودهای روکش پلیمری از تماس زودهنگام با خاک و آب به دلیل پوشش نازک پوشش نانوذرات مانند از دست دادن قابل توجه مواد مغذی جلوگیری می کنند. از سوی دیگر ، اینها به محض اینکه گیاهان در موقعیت داخلی مواد مغذی آزاد شده قرار بگیرند ، در دسترس قرار می گیرند.
مشکلات و محدودیت های نانو کودها
علیرغم ارائه مزایای متعدد مربوط به تولید محصولات پایدار، نانو کودها دارای محدودیت هایی در مورد شکاف های تحقیقاتی، عدم نظارت دقیق و عدم وجود قوانین هستند که در حال حاضر مانع توسعه سریع و پذیرش نانو ذرات به عنوان منبع مواد مغذی گیاهان می شوند. برخی از محدودیت ها و اشکالات مربوط به استفاده از کودهای نانو بدین صورت میباشد:
قوانین مربوط به کودهای نانو و مدیریت ریسک مرتبط همچنان محدودیت اصلی در حمایت و ترویج کودهای نانو برای تولید پایدار محصولات کشاورزی است.
یکی دیگر از عوامل محدود کننده تولید و در دسترس بودن کودهای نانو در مقادیر مورد نیاز است و این مهمترین محدودیت در استفاده گسترده از کودهای نانو به عنوان منبع مواد مغذی گیاهی است.
همچنین هزینه بالای کودهای نانو مانع دیگری در راه معرفی آنها برای تولید محصول در شرایط مختلف اقلیمی و اقلیمی در سراسر جهان است.
یکی دیگر از محدودیت های اصلی مربوط به نانو کودها عدم وجود فرمولاسیون و استانداردسازی شناخته شده است که ممکن است منجر به اثرات متضاد نانومواد مشابه در شرایط مختلف اقلیمی شود.
بسیاری از محصولات ادعا می شوند که نانو هستند، اما در واقع اندازه آنها زیر میکرون و میکرون است.
افکار عمومی کشاورزان در ارتباط با چرایی نانو کودها
دیدگاه های عمومی فعلی در مورد توسعه فناوری نانو در صنعت کشاورزی متفاوت است. با توجه به خطرات احتمالی همراه با مزایای احتمالی، به نظر می رسد افکار عمومی فعلی نسبتا بی طرف است زیرا منتقدان این فناوری را کم خطرتر و مفیدتر از تعدادی از فناوری های دیگر مانند آفت کش ها و ضدعفونی کننده های شیمیایی می دانند. با این حال، نسبت به فناوری های خورشیدی و درمان های شیمیایی خطرناک مفیدتر است.
در میان عموم مردم، هنوز دلالت های منفی مربوط به کودها و اصلاح ژنتیکی موجودات زنده وجود دارد. علاوه بر این، این ترسی وجود دارد که مصرف غذاهای اصلاح شده ژنتیکی غیر طبیعی و خطرناک است. در حالی که اکثر ترس ها و نگرانی های مردم بی اساس است و بیشتر ناشی از ارتباط ضعیف و عدم آگاهی عمومی در ارتباط با موضوع معرفی فناوری جدید در صنعت سنتی مانند کشاورزی است. در نهایت تولید غذای تمیز و سالم از نظر بسیاری از افراد بسیار مهم است، صرفاً به دلیل فراوانی زیاد مصرف و ارتباط صمیمی مردم با غذایی که مصرف می کنند.
کاربرد نانو کود در کشاورزی نوین
چرا باید از نانو کود در کشاورزی مدرن استفاده کنیم؟
به طور خلاصه، نانو کودهایی که به تنهایی و همراه با مواد آلی استفاده می شوند به دلیل تلفات کمتر و نرخ جذب بیشتر می توانند آلودگی محیط زیست را کاهش دهند. علاوه بر این، نانومواد برای بهبود سرعت جوانه زنی، ارتفاع گیاه، رشد ریشه و تعداد ریشه ها، کلروفیل برگ و محتوای آنتی اکسیدانی میوه ثبت شد.
همچنین کودهای کنترل شده و آهسته رهش با پوشش نانو ذرات، کارایی مصرف مواد مغذی و جذب اشعه فعال فتوسنتزی را همراه با هدر رفت قابل توجهی مواد مغذی را افزایش می دهد. آینده نانو کودها برای تولید محصولات پایدار و دوره زمانی مورد نیاز برای سازگاری عمومی آنها به عنوان منبع مواد مغذی گیاهی به عوامل مختلفی مانند قوانین موثر، تولید محصولات نانو کود جدید بر اساس نیاز و مدیریت ریسک مرتبط بستگی دارد.
نیاز مبرم به استاندارد سازی فرمول های نانو مواد و متعاقبا انجام مطالعات دقیق میدانی و گلخانه ای برای ارزیابی عملکرد وجود دارد. برای تولید محصولات پایدار، نانوکودهای هوشمند دارای پتانسیل آزادسازی مواد مغذی مطابق نیاز گیاه در ابعاد زمانی و مکانی باید فرموله شوند.
در نهایت، طبق نتایج محققان به صلاح است مه از نانو کودها برای تولید پایدار محصولات در شرایط تغییر آب و هوا با خطر ایجاد آلودگی محیط زیست درکشاورزی نوین نهایت استفاده را ببرند.
اگر گیاهان به رغم آماده سازی کافی خاک، آبیاری و مالچ پاشی، موفق به رشد نشوند باید کمبود مواد مغذی گیاهان رو بررسی نمود. برخی از خاکهای باغی و گلدان ها از کمبود مواد مغذی رنج می برند و این کمبودها منجر به بروز علائم در گیاهان در حال رشد می شود.
همچنین زمانی که شرایط رشد نامناسب است و گیاهان قادر به جذب مواد مغذی موجود در خاک نیستند کمبود اتفاق می افتد. شرایط بسیار اسیدی یا قلیایی، خشکی و غرقاب شدن آب، همه و همه می توانند تغذیه مغذی خاک را برای گیاهان دشوار کنند.
کمبود هر یک از مواد مغذی آثار مختلفی بر روی گیاهان می گذارند که دراین مطلب به بررسی آن می پردازیم.
کمبود مواد مغذی گیاهان
نیتروژن
نیتروژن یکی از مواد مغذی اصلی است که معمولا به عنوان کود استفاده می شود. گیاهان نیتروژن را به شکل آمونیوم یا نیترات جذب می کنند که می تواند به راحتی در آب حل شده و از خاک جدا شود.
گیاهان به منظور رشد سریع به ویژه برای رشد میوه و دانه، به نیتروژن احتیاج دارند. نیتروژن همچنین باعث افزایش اندازه و کیفیت برگ شده و بلوغ گیاه را تسریع می کند.
علائم کمبود
از آنجایی که نیتروژن باعث سبزی گیاه می شود، کمبود آن هم اول از همه منجر به زردی گیاهان خواهد شد. کلروز کلی گیاه به رنگ سبز روشن متمایل می شوند و به دنبال آن زردی برگهای مسن و سپس برگهای جوانتر شروع به زرد شدن می کنند.
در صورت اصلاح نشدن علائم اولیه، رشد گیاهان متوقف شده و شاخه های ثانویه رشد می کنند.
دلایل کمبود
نیتروژن خاک خاصیت انحلال پذیری بالایی دارد و در باران های شدید و آبیاری های بیش از حد از خاک خارج می شوند.
همچنین با فرا رسیدن فصل بهار و رشد گیاهان، کمبود مواد مغذی در خاک اتفاق می افتد.
راه حل
مالچ پاشی و استفاده از کودهای آلی (مانند کود کمپوست باغچه یا کود پوسیده) در دراز مدت منجر به تامین و تثبیت نیتروژن درخاک می شود.
برای رفع مشکل، استفاده از کودهای ازت بالا مانند سولفات آمونیاک و یا کودهای مرغی نیز کارساز است.
کمبود نیتروژن
فسفر (P)
فسفر دومین جز اصلی در کودها است. گیاهان فسفر را به شکل فسفات جذب می کنند.
همانطور که قبلا گفته شد فسفر نیز جز عناصر سه گانه حیاتی مورد نیاز گیاه است و برای تقویت فتوسنتز، تشکیل پروتئین، جوانه زنی بذر، تحریک شکوفه و جوانه زدن و تسریع بلوغ مورد نیاز گیاهان است.
علائم کمبود
نوک برگها سوخته به نظر می رسد و به دنبال آن برگهای مسن به رنگ سبز تیره یا بنفش مایل به قرمز در می آیند. روند رشد گیاهان نیز کند می شود و در مقایسه با گیاهان طبیعی دچار توقف می شوند.
قسمت زیرین برگهای مسن به دلیل تجمع رنگدانه و آنتوسیانین به رنگ بنفش یا برنز در می آیند.
دلایل کمبود
تراکم خاک دلیل اصلی کمبود فسفر در خاک است. همچنین کمبود فسفر ممکن است در مناطقی با بارندگی زیاد و خاک رس سنگین رخ دهد.
راه حل
گیاهان فسفر را به شکل فسفات جذب می کنند که حلالیت کمی دارند، PH به شدت بر جذب این عنصر تأثیر می گذارد.
کمبود فسفر
پتاسیم (K)
پتاسیم سومین جز اصلی در کودها است. گیاهان پتاسیم را به عنوان یک یون جذب می کنند، که می تواند به راحتی شسته شده و از طریق رواناب از خاک از بین برود.
پتاسیم توسط برای تقسیم سلول در گیاهان و رشد ریشه مورد نیاز است. همچنین مقاومت گیاه در برابر بیماری ها را افزایش می دهد.
علائم کمبود
رنگ برگ ها از لبه برگ تا قسمت های میانی با افزایش کمبود پتاسیم به رنگ زرد، بنفش یا قهوه ای در می آیند. کلروز موجود در کمبود پتاسیم حتی اگر پتاسیم به گیاهان داده شود قابل برگشت نیست.
دلایل کمبود
خاکهای فشرده با تراکم بالا کمبود پتاسیم را تشدید می کنند. خاک های سنگین با درصد رس بالا باعث تثبیت پتاسیم شده و جذب آن را در گیاه کاهش خواهند داد.
راه حل
از کودهای با درصد پتاسیم بالا مانند سولفات پتاس استفاده کنید.
کمبود پتاسیم
منیزیم (Mg)
منیزیم یکی از اجزای ساختاری در مولکول کلروفیل است و برای تقویت عملکرد آنزیم های گیاهی برای تولید کربوهیدرات، قندها و چربی ها و تنظیم جذب مواد مغذی توسط گیاهان مورد نیاز است.
علائم کمبود
در کمبود شدید، سرعت رشد گیاه کاهش می یابد، اندازه برگ کاهش می یابد و برگ های پایین تر ریخته می شوند. بین رگبرگهای زرد می شوند و گاهی به رنگ های قهوه ای مایل به قرمز در می آیند.
کمبود منیزیم منجر به ریزش زود هنگام برگ ها نیز می شود. کمبود منیزیم در گوجه فرنگی، سیب، انگور، تمشک، گل رز شایع تر است.
دلایل کمبود
کمبود مواد مغذی منیزیم در خاک بیشتر در خاکهای سبک و ماسه ای دیده می شود. استفاده بیش از حد از کودهای پتاسیم بالا می تواند باعث کمبود منیزیم شود، زیرا گیاهان نسبت به پتاسیم علاقه بیشتری نسبت به منیزیم دارند.
پی اچ پایین خاک دسترس پذیری منیزیم را کاهش می دهد.
همچنین افزایش منگنز در خاک منجر به کاهش جذب منیزیم خواهد شد.
گیاهان منیزیم را به عنوان یون (ذره باردار) جذب می کنند، که می تواند به راحتی از خاک شسته شود و در صورت عدم وجود کلسیم ممکن است به راحتی از خاک شسته شود.
خاکهای غنی از کلسیم یا پتاسیم که کاتیون به شمار می روند نیز باعث جذب کمتر منیزیم توسط گیاه می شوند.
راه حل
برای رفع کمبود مواد مغذی منیزیم در گیاهان می توان از کودهای منیزیم دار استفاده نمود. محلول پاشی نمک Epsom در تابستان بسیار کاربردی است و از سوختن برگ ها جلوگیری می کند.
در دراز مدت می توان در خاک اطراف ریشه ها سنگ آهک قرار داد. سنگ آهک دولومیت باعث قلیایی شدن خاک می شود.
کمبود منیزیم
کلسیم (Ca)
کلسیم یکی از اجزای تشکیل دهنده دیواره سلول های گیاهی است. کلسیم در طول دوره رشد گیاهان در بافت های مسن باقی می ماند. از این رو اولین علامت کمبود در برگهای جوانتر و نوک برگها ظاهر می شود.
کلسیم برای تولید نقاط رشد و نوک ریشه مورد نیاز گیاهان است.
علائم کمبود
رشد شاخ و برگ، جوانه ها و ریشه های جدید متوقف می شوند. برگهای جوانتر با قهوه ای شدن لبه های برگ و نوک برگ ها به سمت پایین فرم می گیرند، که به آن سوختگی نوک نیز می گویند. در بعضی از گیاهان نیز ممکن است شاخ و برگ غیر طبیعی سبز نشان دهند. همچنین باعث پوسیدگی انتهای شکوفه می شود.
دلایل کمبود
وجود بیش از حد کاتیون ها (علی الخصوص منیزیم و پتاسیم) باعث کاهش جذب کلسیم خواهند شد.
خاک های اسیدی دارای میزان کلسیم کمتر و خاک های قلیایی کلسیم بیشتری دارند هر چند که در پی اچ های بالاتر از ۷٫۲ کلیسم اضافی جذب نخواهد شد.
راه حل
اضافه کردن گچ کشاورزی.
کمبود کلسیم
آهن (Fe)
کمبود آهن مشابه منیزیم است با این تفاوت که به جای برگهای مسن روی برگهای جوان ظاهر می شود و شاخساره می کند. آهن برای سنتز پروتئین های کلروپلاست و آنزیم های مختلف مورد نیاز گیاهان است.
علائم کمبود
د رگیاهانی با کمبود مواد مغذی آهن برگهای تازه جوانه زده و شاخه های جوان به رنگ سبز روشن تا زرد در می آیند. در کمبود شدید، برگهای تازه ظهور یافته ممکن است اندازه آنها کاهش یابد و تقریبا سفید شود و دارای لکه های نکروز شوند. بین رگبرگهای جوان زرد می شود.
دلایل کمبود
گیاهان آهن را به عنوان یون از طریق شاخ و برگ و همچنین ریشه جذب می کنند. جذب به شدت تحت تأثیر PH قرار دارد. زیادی فسفر درخاک موجب عدم جذب آهن می شود. همچنین مصرف کودهای نیتورژنه به فرم نیتراته باعث کاهش جذب آهن به دلیل عدم تعادل آنیون کاتیونی در گیاه خواهد شد.
راه حل
استفاده از آهن کلاته
کمبود آهن
منگنز (Mn)
منگنز به عنوان یک فعال کننده آنزیم برای جذب نیتروژن عمل می کند. گیاهان برای فتوسنتز، تنفس و واکنش های آنزیمی به منگنز نیاز دارند.
علائم کمبود
زردی بین رگبرگ ها با قهوه ای شدن لبه های برگ روی گیاهان اسید دوست از علائم اولیه کمبود منگنز به شمار می رود.
دلایل کمبود
منگنز و آهن هر دو برای فتوسنتز گیاهان بسیاراهمیت دارند. این دو در شرایط قلیایی نمی توانند برای ریشه گیاه در دسترس باشند. گیاهان اسید دوست هنگام رشد در خاک های قلیایی یا کمپوست گلدان بسیار آسیب پذیر هستند.
راه حل
می توان از تیمارهای آهن و منگنز کلاته در خاک اطراف ریشه گیاه استفاده نمود.
کمبود منگنز
روی (Zn)
گیاهان برای فعال کردن تنظیم کننده های رشد گیاه، به ویژه اکسین و ایندول استیک اسید (IAA) به روی نیاز دارند. روی برای فعال سازی تنظیم کننده های رشد گیاه مورد نیاز است.
علائم کمبود
برگهای انتهایی ممکن است به صورت روزنه قرار گرفته و زردی در بین رگبرگهای برگهای جدید ایجاد شود.
دلایل کمبود
خاکهای قلیایی (pH خاک بیشتر از 7.0) خاکهایی با سطح فسفر خاک بسیار بالا در جذب روی به مشکل بر می خورند. گیاهان روی را به عنوان یون از طریق شاخ و برگ و همچنین ریشه جذب می کنند. PH بالا ممکن است در دسترس بودن را محدود کند.
راه حل
لقاح محلول پاشی با روی غیر آلی یا کلاته.
کمبود مواد مغذی روی در گیاهان
بور (B)
بور به عنوان بورات توسط گیاهان از خاک جذب می شود.
بور در فرآیند تمایز سلولی در نوک گیاهانی که تقسیم سلولی در آنها فعال است، مورد نیاز است.
علائم کمبود
بر اثر کمبود مواده مغذی بور گیاهان دچار کوتاهی و تغییر شکل می شوند و شاخه های جانبی نیز تکثیر می شوند.
دلایل کمبود
برای تشکیل سلولهای گیاهی سالم به بور نیاز است. کمبود خاک نادر است، اما این ماده مغذی می تواند در شرایط قلیایی کمتر در دسترس ریشه گیاه باشد.
کمبود بور
راه حل
قبل از کاشت بوراکس (دی سدیم تترابورات) را به خاک اضافه کنید. نرخ استفاده از خاک برای بوراکس 35 گرم در هر 20 متر مربع می باشد.
برای اینکه مواد شیمیایی به طور مساوی توزیع شود، میتوان بوراکس را قبل از پخش با مقدار زیادی ماسه سبک به خوبی مخلوط نمود.
برای محلول پاشی بوراکس نسبت 70 گرم بوراکس در 22 لیتر آب (2 لیتر در 5 گالن) مناسب است، به علاوه چند قطره مواد شوینده برای عمل به عنوان یک ماده مرطوب کننده، که در هنگام ریزش گلبرگ پاشیده می شود.
اضافه کردن اسید بوریک، پتا بورات سدیم، سدیم تترا بورات و هر کودی که اسم بور دارد.
مولیبدن (Mo)
مولیبدن جزئی ضروری درون دو آنزیمی است که نیترات را به نیتریت و پس از آن به آمونیوم تبدیل میکنند که از آن در سنتز آمینواسیدها در گیاهان استفاده میشود. همچنین این عنصر برای بعضی باکتریهای تثبیتکننده نیتروژن اتمسفر که با خانواده لگوم همزیسیتی دارند ضروری است. گیاهان همچنین از مولیبدن جهت تبدیل فرم معدنی فسفر به فرم آلی آن استفاده میکنند.
از آنجایی که مولیبدن به میزان زیادی با نیتروژن همراه است علائم کمبود آن هم گاهی شبیه به علائم کمبود نیتروژن است.
علائم کمبود
علائم کمبود مواد مغذی مولیبدن در گیاهان به صورت زردی عمومی برگهای مسن (پایین گیاه) اتفاق می افتد بقیه اجزای گیاه اغلب سبز روشن است.
در اثر کمبود مواد مغذی مولیبدن در گیاهان همچنین برگ های گیاه پیچ می خورند و این اتفاق برای گیاهانی که در خاک درصد قلیایی کم رشد می کنند اتفاق می افتد. مولیبدن تنها ریز مغذی متحرک درون گیاه است و علائم کمبود آن معمولا از برگهای پیر و گاهی میانی گیاه شروع به نمایان شدن میکند که بعداً به سمت ساقهها و برگهای جوانتر نیز پیش میرود.
دلایل کمبود
استفاده از کودهای نیتراته علائم کمبود مولیبدن را زودتر از مصرف کودهای آمونیوم دار نمایان میکند. تحقیقات نشان داده است میزان سولفات زیاد در خاک جذب مولیبدن از خاک را مختل میکند. مولیبدن از معدود عناصری است که دسترسی گیاه به آن با کاهش pH محدود میشود و در شرایط اسیدی می تواند کمتر در دسترس ریشه های گیاه باشد.
راه حل
اضافه کردن آهک به خاک در طولانی مدت کمک خواهد کرد، زیرا قلیایی شدن خاک به دسترسی بیشتر مولیبدن کمک می کند. برای رفع مقطعی کمبود مولیبدن اضافه کردن کودهای مربوطه به خاک کارساز است.
NPK مخفف “نیتروژن، فسفر و پتاسیم“، سه ماده مغذی تشکیل دهنده کودهای کامل است. عناصر مغذی ضروری دیگری نیز وجود دارد که است اما این سه عنصر بیشترین اهمیت را دارند.
هنگام خواندن مطالب چاپ شده روی کیسه های کود ممکن است با این حروف روبرو شوید. در توصیف کود ممکن است صراحتا “NPK” نباشد، اما حداقل یک سری سه عددی خواهید دید.
همه محصولات کودی باید برخی اطلاعات یکنواخت را ارائه دهند تا به مصرف کنندگان کمک کند محصولات را به راحتی مقایسه کنند. هر برچسب دارای سه عدد بارز است که معمولا درست در بالای یا پایین نام محصول است. این سه عدد آن چیزی را تشکیل می دهند که به آن نسبت N P K کود گفته می شود؛ نسبت سه عنصر غذایی به ترتیب: نیتروژن (N) ، فسفر (P) و پتاسیم (K).
NPK چیست؟
اعداد نشان دهنده مقادیر درصدی یا نسبی عناصر موجود در کود می باشد که در محصولات مختلف متفاوت است.
عناصر مورد نیاز رشد گیاهان
تمام گیاهان در حال رشد به 17 عنصر ضروری برای رشد کامل پتانسیل ژنتیکی خود نیاز دارند. از این 17عنصر، 14 مورد توسط گیاهان از طریق خاک جذب می شوند و 3 عنصر از طریق هوا جذب می شود.
عناصر مورد نیاز گیاهان به دو دسته مغذی و ریز مغذی دسته بندی می شود.
نیتروژن (N)، فسفر (P)، پتاسیم (K)، کلسیم (Ca)، گوگرد (S)، منیزیم (Mg)، کربن (C)، اکسیژن (O)، هیدروژن (H) عناصر مغدی موردنیاز گیاه هستند که کربن، اکسیژن و هیدروژن از راه آب و هوا جذب می شوند.
آهن (Fe)، بور (B)، کلر (کلر)، منگنز (منگنز)، روی (روی)، مس (مس)، مولیبدن (مو)، نیکل (نیکل) از عناصر ریز مغذی یا مواد معدنی کمیاب به حساب می آیند.
این عناصر غذایی تا حدی می تواند از طریق خاک تامین شود و باید تا حدی با کودهای آلی و شیمیایی به آنها افزوده شود.
گیاهان همه مواد مغذی ضروری خود را به طور طبیعی از هوا و خاک می گیرند، اما خاک می تواند تخلیه شود. از آنجا که گیاهان از مقادیر بیشتری از N-P-K استفاده می کنند، این مواد مغذی نیاز به جایگزینی مکرر دارند.
نیتروژن، فسفر، پتاسیم
عوامل دیگری هم تاثیر گذار است. به عنوان مثال نیتروژن آزادانه در خاک حرکت می کند، بنابراین بر اثر باران های شدید و آبیاری خاک اصطلاحا شسته می شود و نیتروژن را از بین می برد. اینجاست که محصولات کودی اهمیت پیدا می کنند.
علائم کمبود مواد مغذی در گیاهان چیست؟
کمبود مواد مغذی منجر به علائم ظاهری در گیاه می شود که ممکن است زردی برگها یا ایجاد لکه های قهوه ای روی برگ باشد. علائم دقیق آن به عملکرد عنصر غذایی در گیاه و نحوه انتقال ماده غذایی در گیاه بستگی دارد.
NPK چرا اهمیت دارد؟
بعد از اینکه راز سه عدد نوشته شده بر روی کودها مشخص شد، باید دانست که چرا NPK برای گیاهان اهمیت دارد. همه گیاهان برای رشد به نیتروژن، فسفر و پتاسیم نیاز دارند. بدون داشتن هر یک از این مواد مغذی، گیاه از بین می رود.
نیتروژن تا حد زیادی مسئول رشد برگهای گیاه است. فسفر تا حد زیادی مسئول رشد ریشه و رشد گل و میوه است. پتاسیم ماده مغذی ای است که به عملکرد صحیح گیاه کمک می کند.
دانستن مقادیر NPK یک کود می تواند به شما کمک کند تا یکی از گیاهان مناسب برای نوع گیاه خود را انتخاب کنید. به عنوان مثال، اگر در حال پرورش سبزیجات برگ دار هستید، ممکن است کودی استفاده کنید که نیتروژن بیشتری داشته باشد تا رشد برگ را تشویق کند. اگر در حال پرورش گل هستید، ممکن است کودی استفاده کنید که فسفر بیشتری داشته باشد تا شکوفه ها بیشتر شود.
یادتان نرود که قبل از تجویز هر نوع کودی به گیاهانتان، باید خاک خود را آزمایش کنید. این امر بسیار حائز اهمیت است و به شما کمک می کند تا تعیین کنید چه نسبتی از مقادیر کودها برای نیاز و کمبود خاک شما مناسبند.
نیتروژن
نیتروژن مهمترین ماده مغذی برای گیاهان است و آن ها بیش از هر عنصر دیگری نیتروژن جذب می کنند. نیتروژن همچنین به سالم بودن گیاهان در روند رشد کمک می کند. به این دلیل که نیتروژن در تشکیل پروتئین ضروری است و پروتئین بسیاری از بافتهای بیشتر موجودات زنده را تشکیل می دهد.
نیتروژن بخشی از کلروفیل است و کلروفیل همان چیزی است که گیاهان را سبز می کند، بنابراین از ارکان اصلی در فتوسنتز است. برای رشد ساقه و برگ، تبدیل انرژی خورشید به قندها و رشد کلی گیاه بسیار حیاتی است.
در گیاهان نیازمند به نیتروژن، برگها به طور کلی زرد رنگ می شوند و رشد گیاه معمولا کند است.
کاشت حبوبات گزینه بسیار خوبی برای اضافه کردن نیتروژن به خاک است. آنها نه تنها به رفع نیتروژن در خاک کمک می کنند بلکه از خاک در برابر فرسایش محافظت می کنند و ساختار خاک را بهبود می بخشند.
نیتروژن
فسفر
فسفر به توانایی گیاه در استفاده و ذخیره انرژی از جمله روند فتوسنتز مرتبط است و برای کمک به رشد و نمو طبیعی گیاهان لازم است.
فسفر همچنین به ایجاد قندها و نشاسته ها کمک می کند و برای رشد و نمو گل و میوه فراوان و سالم بسیار حیاتی است. فسفر موجود در کودهای تجاری از سنگ فسفات حاصل می شود.
درگیاهان با کمبود فسفر؛ برگها آبی به نظر می رسد، میوه ها فاقد رشد هستند و گیاهان شکوفه کمتری دارند.
فسفر
پتاسیم
پتاسیم سومین ماده مغذی کودهای تجاری است. این عنصر به تقویت توانایی گیاهان در مقاومت در برابر بیماری کمک می کند و نقش مهمی در افزایش عملکرد محصول و کیفیت کلی دارد. پتاسیم از گیاه در مواقع سرد یا خشک شدن هوا محافظت کرده و باعث تقویت سیستم ریشه آن و جلوگیری از پژمردگی می شود.
همانطور که گفته شد پتاسیم سلامت کلی گیاهان را بهبود می بخشد، به آنها کمک می کند تا قوی تر شوند. همچنین در انتقال قندها، مواد مغذی و آب درگیاهان، تحریک رشد و بهبود بهره وری آب نقش دارد.
گیاه با کمبود پتاسیم، نوک برگها در حال پیچش هستند، رگبرگ ها زرد می شوند و روی برگها لکه های قهوه ای یا بنفش ایجاد می شود.
فسفر
جمع بندی
تحرک عناصر غذایی در خاک به شدت متفاوت است: N و K در آب کاملا حل می شوند و متحرک هستند، در حالی که فسفر در خاک نسبتاً بی حرکت است.
نتیجه این است که تامین N و K به ریشه گیاهان اکثرا راحت است، به شرطی که مقدار خاک به اندازه کافی زیاد باشد، در حالی که تأمین P به ریشه های گیاه، به ویژه در مراحل اول پس از کاشت، ممکن است دشوار باشد.
توجه به این نکته ضروری است که در دسترس بودن NPK در خاک باید متعادل باشد، اما نه کم و نه زیاد.
مقادیر بسیار کم منجر به اختلال در رشد و عملکرد کم محصولات می شود، در حالی که مقادیر بیش از حد یک یا چند ماده مغذی ممکن است منجر به اختلال در رشد گیاه و اثرات نامطلوب برای عملکرد و یا کیفیت محصولات برداشت شده شود.
فراموش نکنید در دسترس بودن سایر مواد مغذی نیز باید برای رشد بهتر گیاهان در نظر گرفته شود!
هیومیک اسیدها بقایای مواد آلی کاملا تجزیه شده هستند. آنها مولکولهایی با زنجیره بلند و وزن زیاد به رنگ قهوه ای تیره هستند. اسید به حساب نمی آیند، بلکه “اسید هیومیک” اصطلاحیست که به مخلوط پیچیده ای از بسیاری از اسیدهای مختلف محلول در محلول های قلیایی اشاره دارد. آنها به طور طبیعی به عنوان بخشی از چرخه زندگی طبیعت در خاک ها، اقیانوس ها و نهرها وجود دارند.
هیومیک اسید چگونه شکل می گیرد؟
وقتی گیاهان و حیوانات می میرند، مولکول های آنها توسط موجودات دیگر در خاک مانند باکتری ها، قارچ ها، کرم های خاکی و حتی حشرات استفاده می شوند. پس از مدت زمان طولانی، هنگامی که مواد پوسیده خورده شده و طی چندین دوره تغییر شکل داده شده است، آنچه باقی می ماند یک ماده محکم و مقاوم در برابر تجزیه است، به نام هوموس. (از این فرآیند به عنوان “humification” یاد می شود). هوموس از سه جز تشکیل شده است؛ اسیدهای هیومیک، اسیدهای فولویک، و هومین.
اسیدهای هیومیک و فولویک برای محیط های سالم خاک، به ویژه به دلیل سهم آنها در ساختار خاک و انتقال مواد مغذی بین خاک و گیاه، بسیار ارزشمند است.
هیومیک اسید
کاربرد هیومیک اسید
برای قرن ها ثابت شده است که اسیدهای هیومیک برای کشاورزان بسیار مفید است. بنابراین در ادامه به فواید و کاربردهای آن پرداخته می شود؛
1.افزایش جذب مواد مغذی
برجسته ترین و مشهورترین مزیت اسیدهای هیومیک (و فولویک) نحوه افزایش جذب مواد مغذی در گیاهان است.
به این دلیل است که آنها اصلاحات بسیار خوبی در خاک انجام می دهند، و به همچنین بسیار عالی با کودها جفت می شوند.
بدون وجود اسیدهای هیومیک، برخی از مواد مغذی تأمین شده توسط کودها برای گیاهان غیرقابل دسترس می شوند، بنابراین نه تنها پول کشاورز از دست می رود، سلامت گیاهان نیز آسیب می بیند. بنابراین، اسیدهای هیومیک هم برای سلامت گیاهان و هم برای رفاه اقتصادی تولیدکنندگان حیاتی هستند.
دو کاربرد هیومیک اسید وجود دارد که با استفاده از آنها های جذب مواد مغذی افزایش می یابد؛
از طریق محلول پاشی و خاک.
در کاربردهای خاک:
دقیقا چطور؟ با ترکیب آلی اسیدها شروع می شود. اسیدهای هیومیک به طور طبیعی اکسید می شوند ، که به آنها بار منفی خالص می دهد. بنابراین، یونهای مثبت که به آنها “کاتیون” نیز گفته می شود، جذب این مولکولهای بزرگ شده و به آنها متصل می شوند. این “ظرفیت تبادل کاتیونی” یک ویژگی منحصر به فرد و بسیار مفید از اسیدهای هیومیک است. و بسیاری از مواد مغذی مورد نیاز گیاهان نیز مانند منیزیم، کلسیم، آهن و سایر مواد معدنی کمیاب دارای بار مثبت هستند. بنابراین در حضور اسیدهای هیومیک، این عناصر غذایی از خاک باز شده و به اسیدهای هیومیک متصل می شوند. سپس در کنار سیستم ریشه به گیاه منتقل می شوند.
هیومیک اسید
در کاربرد محلول پاشی:
اسیدهای هیومیک فقط در کاربردهای خاک مفید نیستند. آنها همچنین در برنامه های محلول پاشی، همراه با اسیدهای فولویک، که مولکول های آلی با زنجیره کوتاه تری هستند، مفید هستند. وجود هیومیک اسیدها برای افزایش نفوذپذیری دیواره سلول در گیاهان حیاتی است. هنگامی که غشای سلولی نفوذ پذیرتر می شود، مواد مغذی به راحتی از طریق گیاه وارد می شوند.
2. کاهش سموم
اسیدهای هیومیک فقط مواد مغذی را در دسترس گیاه قرار نمی دهند. آنها همچنین سموم مضر موجود در خاک را کلات کرده و از ورود آنها به گیاه جلوگیری می کنند.
این مزیت به ویژه در محیط های امروزی خاک، جایی که سموم بی شماری در طی سالیان متمادی از جمله سموم دفع آفات و فلزات سنگین وارد شده، از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
این آلاینده ها کیفیت خاک را کاهش می دهند و بدون اصلاح شدن، موجب تخریب سلامت و کاهش حجم محصول تولیدی می شوند.
این مولکول های سمی توسط مولکول های هیومیک گرفته می شوند اما برخلاف مواد مغذی، گیاهان آنها را جذب نمی کنند و در نهایت از بین می روند. این فرایند حیاتی باعث می شود گیاهان امروزه در محیط های رشد ناسالم، سالم تر رشد کنند.
کاربرد اسید هیومیک
3. افزایش احتباس آب
هیومیک اسید توانایی بسیار منحصر به فردی برای افزایش احتباس آب در خاک دارند. در شرایط متغیر آب و هوایی جهان و تنش اکوسیستم ها، این مسئله اهمیت بیشتری پیدا می کند. همچنین برای خاکهای شنی، خشک با درصد رس پایین بسیار حیاتی است.
این حالت چگونه اتفاق می افتد؟ بار منفی هیومیک اسید باعث جذب یون های مثبت یا کاتیون هایی می شود که به مولکول هیومیک می چسبند. این کاتیون ها، در حضور مولکول های آب، کمی از مولکول هیومیک دور شده و به آرامی به انتهای اکسیژن مولکول های آب متصل می شوند. انتهای هیدروژن آن مولکول ها به انتهای هیدروژن سایر مولکول های آب متصل می شوند. این اثر باعث کاهش تبخیر آب تا 30٪ می شود.
4. رشد میکروبی بهبود یافته
یکی از قابل توجه ترین و تثیرگذارترین فواید هیومیک اسیدها تثیر آنها بر جمعیت میکروبی خاک است.
دانشمندان به طور فزاینده ای متوجه می شوند که اهمیت یک میکرو ارگانیسم سالم برای محیط های خاک چقدر است.
و در عین حال بسیاری از جمعیت باکتریها توسط خاک ضعیف و انواع آفت کش ها نابود شده اند، بنابراین بازیابی آنها ضروری است.
هیومیک اسیدها اساساً غذا و سرپناه میکروب های مفید را فراهم می کنند، که دلیل رشد جمعیت میکروبی در حضور اسیدهای هیومیک را توجیه می کند.
5. ساختار کلی بهتر خاک
اگرچه هیومیک اسید دارای بار منفی خالص است، اما بارهای مثبت و منفی را به همراه دارد. و اندازه مولکولی آن بسیار بزرگ است. به دلیل این ویژگی ها، هیومیک اسید قادر به پیوند با تمام ذرات خاک هستند، که فضای لازم را برای میکروب ها و رشد سالم ریشه ایجاد می کند. این امر به ویژه در خاک هایی مثل رس و متراکم، قابل توجه است.
مولکولهای هومیک حتی قادر افزایش فاصله در ذرات رس هستند، که فضای بیشتر به نفوذ آب بیشتری اجازه می دهد. بعلاوه، آنها ذرات نمکها را از خاک رس خارج می کنند، که بار منفی ذرات رس را بازیابی می کند و آنها را از هم جدا می کند.
متأسفانه این روزها بسیاری از فعالیتهای انسانی باعث تخریب و آلودگی خاکها شده است و بسیاری از خاکها در اثر کشت بیش از حد و استفاده از کودهای غیر آلی تخریب شده اند.
در گذشته، کشاورزان از اسید هیومیک برای تولید گیاهان سالم و عملکرد بالاتر استفاده کرده اند. با توجه به دلایل و کاربردهایی که در بالا ذکر شد، استفاده از هیومیک اسیدها از هر زمان دیگری ضروری ترند.
در ادامه عمده مزایای کاربرد هیومیک اسید در کشاورزی لیست شده است:
جذب مواد مغذی را افزایش می دهد.
ظرفیت نگهداری آب در خاک را افزایش می دهد.
ساختار کلی خاک را بهبود می بخشد.
فعالیت میکروبی را تحریک می کند.
مقدار pH خاکها را تنظیم می کند.
سموم موجود در خاک را کلات می کند.
با افزایش جذب آهن به از بین بردن کلروز آهن کمک می کند.
سلامت کلی گیاه را بهبود می بخشد و به گیاهان کمک می کند مقاومت بهتری در برابر بیماری ها داشته باشند.
رشد ریشه را تحریک می کند، که باعث افزایش عملکرد محصول می شود.
اختلاط سموم یک روش معمول برای کاهش هزینه ها، انرژی، زمان لازم جهت برطرف نمودن آفات، علف های هرز و بیماری ها توسط کشاورزان است.
در این روش اصطلاحا با یک تیر دو نشان و یا حتی چند نشان زده می شود اما نکته قابل توجه بررسی سازگاری سموم مورد نظر با یکدیگر است.
اینجاست که مفهوم اختلاط سموم مورد توجه قرار می گیرد و اگر به استانداردهای آن توجه نشود خسارت های جبران ناپذیری به کشاورزان و مزارع زده می شود.
از این رو عملیات اختلاط باید با دقت هرچه تمام تر صورت گیرد تا هیچ تضادی که منجر به آسیب به محصول، واکنش شیمیایی، گرفتگی محلول پاش، کاهش اثر، خمیری شدن، جداشدن ترکیبات، ایجاد کف و غیره می شود اتفاق نیفتد.
عملیات سمپاشی دستی
مزیت های اختلاط سموم سازگار
در صورت سازگاری اختلاط سموم مزیت های متعددی عاید کشاورز می شود؛
استفاد هم زمان کودها و محرک های زیستی گیاه و سموم مورد نیاز که موجب روند رشد بهتر گیاهان می شود.
صرفه جویی در هزینه های سمپاشی های متعدد، انرژی صرف شده برای سمپاشی، زمان که نهایتا منجر به کاهش آسیب وارده به خاک، محصولات کشاورزی و محیط زیست می شود.
کنترل بهتر آفات و مریضی ها و کاهش احتمال مقاومت گیاهان به سموم شیمیایی
همیشه برچسب روی بسته بندی سموم و یا بروشورهای تعبیه شده را به دقت بررسی کنید و هرگونه نکته و محدودیت نوشته شده منحصر به محصول را در نظر بگیرید. مواردی مانند کیفیت آب، محدود PH، مخلوط های ناسازگار، واکنش به دما و غیره
اگر اطلاعات کافی بر روی محصول وجود ندارد، قبل از مصرف حتما آزمایش تجربی انجام دهید. برخی از ترکیبات ایجاد شده به هیچ عنوان قابلیت پاشش ندارند به عنوان مثال اختلاط برخی از سموم با محصولات دیگر حاوی سولفات، ترکیبی دو فاز سبز رنگ ایجاد می کند که علاوه بر اینکه قابلیت پاشش ندارد بلکه تمیز کردن آن از مخازن، فیلترها و نازش های سمپاش کار بسیار دشواری است.
به طور کلی در اختلاط ترکیبات مس دار باید دقت نمود!
آزمایش تجربی اختلاط سموم
اگر پس از انجام آزمایش تجربی محلول ایجاد شده پایدار بماند یعنی ناسازگاری وجود ندارد البته که ناسازگاری بیولوژیکی به راحتی قابل تشخیص نیست.
برای انجام آزمایش تجربی اختلاط سموم لازم است که 500 میلی لیتر آب درون ظرف شیشه ای دردار ریخته شود.
توجه شود که به ازای هر مقدار از محصولی که برای واحد هکتار مزرعه توصیه می شود، یک صدم آن برای انجام آزمایش به آب اضافه کنید. به عنوان مثال اگر سمی 1 لیتر در هکتار استفاده شود 10 میلی لیتر از آن برای آزمایش تجربی اختلاط سموم نیاز است.
برای سموم جامد و پودری به ازای هر 100 گرم استفاده در واحد هکتار مزرعه 1/4 قاشق چایخوری به آب اضافه نمایید.
درب ضرف شیشه ای را ببندید و خوب تکان دهید.
شیشه را حدود 2 ساعت کنار بگذارید (اگر محدودیت زمانی ندارید ساعات بیشتری را صرف این کار کنید).
اگر هرگونه رسوب، لختگی، تعلیق، دو فاز شدن، تغییر رنگ، خمیری شدن و غیره مشاهده شد ترکیب برای اختلاط مناسب نیست.
توصیه می شود حتی در صورت سازگاری سموم قبل از استفاده در مزرعه ابتدا در گوشه ای از مزرعه ترکیب آماده شده آزمایش شود و سپس در سطح وسیع به کار برده شود.
نکات مهم در اختلاط سموم سازگار و ناسازگار
اختلاط سموم سازگار
برخی از ترکیبات هم افزایی ایجاد می کنند و ممکن است اگر برای محصولات کشاورزی استفاده شود به آن ها آسیب جدی وارد کند. البته که هم افزایی سموم در کنترل علف های هرز می تواند مفید باشد زیرا عمل نابودی علف را تسریع می بخشد.
برخی از ترکیبات دیگر خاصیت تشدید شوندگی دارد که البته برای کنترل بهتر آفات می تواند موثر باشد زیرا موجب کنترل بهتر آفات و همچنین مصرف کمتر موم شیمیایی می شود. اما نباید بی گدار به آب زد.
ترکیب آهک هیدراته یا دولومیت را با انواع کودها باعث آزاد شدن بیش از حد آمونیاک می شود.
اختلاط اوره، نیترات پتاسیم و سولفات منیزیم با بیشتر آفتکشها سازگار است.
تجربه نشان میدهد افزودن اوره یا نیترات پتاسیم به ریزمغذیها، باعث افزایش جذب عناصر در برخی شرایط میشود.
از طرفی دیگر ترکیب بعضی از سموم ممنوع است به عنوان مثال سمومی مانند سموم قارچکش، برای اختلاط با عناصر غذایی و کودها در مخزن سمپاش مناسب نیستند.
همچنین سمی با فرمولاسیون EC را نمی توان با با یک سم دارای فرمولاسیون WP مخلوط کرد. یا سمومی که دارای فرمولاسیون EC هستند را نباید با قارچکش ها یا علف کش ها ترکیب کرد. همچنین باید از اختلاط سولفات آهن با علف کش های فنوکسی مانند توفوردی اجتناب کرد، چون سبب مسدود شدن ادوات و نازل های سمپاش می شود.
در مورد اختلاط ترکیباتی با هیومیک اسید بالا با کودهای پتاسیمی دارای درصد پتاس بالا در سیستم آبکود یا سیستم محلولپاشی باید دقت نمود زیرا احتمال ناسازگاری وجود دارد.
برخی از سموم پودری و جامد قابلیت اختلاط با سموم محلول در آب را ندارند.
اختلاط کودها و سموم با اسیدیته بالا با کودها و سموم دارای اسیدیته پایین مناسب نیست.
همچنین اختلاط علف کش ها با حشره کش ها کار درستی نیست و بهتر است فقط در موارد استثنایی انجام می شود.
دقت شود که اکثر کنه کش ها با قارچکش ها قابل اختلاط نیستند.
سموم شیمیایی
اصول اختلاط سموم
به عنوان اصل اساسی، بهتر است فرمولاسیون های مشابه را با هم مخلوط نمود. (مثلا پودر وتابل را با پودر وتابل)
بهتر است حداکثر اختلاط با دو ترکیب اتفاق افتد.
توصیه می شود ترکیبات کودی جداگانه محلول پاشی شوند.
هیچگاه دو محلول نباید با هم مخلوط شوند؛ ابتدا آب را به ماده اول اضافه کرده، سپس ترکیب دوم، و سپس باقیمانده آب را اضافه نمود.
ترتیب اختلاط سموم
ترتیب اختلاط به شرح ذیل می باشد؛
ابتدا پودر وتابل، سپس فرمولاسیون روان ریز خشک و سوسپانسیون تغلیظ شونده و بعد فرمولاسیون های قابل حل در آب، سورفاکتانت ها، اسپری های روغنی و امولسیون های تغلیظ شونده.
کودهای مکمل و مواد مغذی نقش مهمی در رشد و نمو محصولات دارند. بنابراین، اطمینان از تأمین مواد مغذی مناسب و با کیفیت در چرخه عمر محصول بسیار مهم است.
راز مدیریت خوب مواد مغذی اطمینان از این است که محصولات کشاورزی دقیقاً در صورت نیاز به مقدار مناسب مواد مغذی دسترسی پیدا کنند.
به منظور حفظ باروری خاک، بهبود محصول و کیفیت آن، کودها یا به صورت مستقیم روی گیاه (شاخ و برگ) استفاده می شوند و یا به محلول های آبی اضافه می شوند.
هدف از استفاده ی کودها، تکمیل مواد مغذی خاک، ایجاد باروری خاک به منظور برآوردن تقاضای محصولات زراعی و جبران مواد مغذی حاصل از محصولات تضعیف شده است.
کودهای مکمل چگونه عمل میکنند؟
سه نوع مختلف کوددهی وجود دارد که هر کدام با توجه به زمان کاربرد آن به سه دسته زیر طبقه بندی می شوند:
کوددهی اولیه
کوددهی قبل از کاشت
کوددهی مکمل
کوددهی اولیه و قبل از کاشت اینگونه است که محصولات را قبل از شروع چرخه عمر با مواد مغذی تغذیه می کند.
از طرف دیگر کوددهی مکمل، به یک عمل در مزرعه اطلاق می شود که عمدتاً به مدیریت مقادیر نیتروژن در طی مراحل حساس رشد محصول تاکید دارد. با حمایت از حساس ترین مراحل رشد محصول، کوددهی تکمیلی بر عملکرد و کیفیت محصولات زراعی تأثیر مثبت می گذارد.
چگونه نیتروژن با کوددهی مکمل مدیریت می شود؟
از آنجا که محصولات زراعی در هفته های اول پس از جوانه زنی یا پیوند از مقادیر کمی ازت استفاده می کنند. با رشد محصول، به مقدار بیشتری ازت نیاز دارد.
به عبارت ساده تر، گیاهان برای ساختن خود نیاز به نیتروژن دارند.
بدون نیتروژن، یک گیاه نمی تواند پروتئین ها، اسیدهای آمینه و حتی DNA را تولید کند. در صورت کمبود نیتروژن در خاک، گیاهان کوتاه می شوند و به سادگی نمی توانند سلولهای خود را بسازند.
عدم وجود نیتروژن در مراحل حساس رشد همانطور که گفته شد ممکن است باعث رشد کم و همچین کلروسیز (رنگ پریدگی) در برگها شود. به همین دلیل اطمینان از کاربرد مقادیر مناسب ازت از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
در حالی که کمبود نیتروژن ممکن است به محصولات زراعی آسیب برساند، مقادیر بیش از حد نیتروژن آن را در معرض آبشویی قرار می دهد.
به همین دلیل، کوددهی مکمل یک روش ضروری در مزرعه است که برای متعادل کردن مقادیر بهینه نیتروژن با توجه به نیاز گیاه ضروری است.
کودهای مکمل براساس نوع کودهای کاربردی می توانند متفاوت عمل کنند. به عنوان مثال، هنگام استفاده از کودهای ازت جامد می توان کودها را به طور مساوی در کل زمین توزیع کرد و یا کود را در ردیف های کاشت به کار برد.
کود پاشی
از طرف دیگر، ازت مایع را می توان از طریق سیستم آبیاری و یا سم پاشی (کوددهی شاخ و برگ)؛ اسپری مستقیم روی برگها اعمال نمود.
کودهای مکمل
قابل توجه اینکه نیتروژن به راحتی از خاک خارج می شود. اگر این اتفاق بیفتد، علاوه بر تلف شدن هزینه و ممکن است آب زیر زمینی نیز آلوده شود. برای برآورده کردن نیازهای محصولات مدیریت صحیح و یکپارچه مواد مغذی بسیار اهمیت دارد تا کودها در زمان مناسب به مقدار لازم و به روش درست برای رشد هرچه بهتر گیاهان و حفظ محیط زیست اعمال شوند.
تغدیه گیاهان منجر به تغذیه انسانهاست
مدیریت صحیح مواد مغذی در کاشت محصولات کشاورزی یک پیش شرط اساسی است. تامین به موقع مواد مغذی برای رشد محصولاتی سالم که منجر به بازده بالاتری می شود اهمیت دارد. بنابراین، توجه به کودهای مکمل در فرایند کاشت محصولات یک عمل ضروری است که نیاز گیاه به مواد مغذی را در زمان مناسب تأمین می کند. هنگامی که این عمل بر اساس نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل خاک انجام شود، کوددهی مکمل به نتایج قابل توجه منجر می شود.
سرمازدگی با ایجادکریستال های یخی در سلول های گیاهی به گیاهان آسیب می رساند و حرکت مایعات را درون گیاه مختل کند.
وقتی مایعات درون گیاه منجمد شوند، غشاهای سلولی را منبسط کرده و ایجاد پارگی می کنند و سلول ها را می کشند. بدین صورت برگهای آسیب دیده از سرمازدگی، به رنگ قهوه ای یا سیاه در می آیند و در اکثر مواقع نمی توانند بهبود یابند.
چه عواملی باعث سرمازدگی می شود؟
در طول روز گیاهان و خاک گرمای خورشید را جذب و ذخیره می کنند. با تبدیل شدن روز به شب، گیاهان به سرعت گرمای ذخیره شده خود را از دست می دهند.
وجود ابرها به عایق کاری و به عبارتی کند کردن عمل از بین رفتن گرما کمک می کنند، اما اگر یک شب هوا بدون ابر و باد باشد، گیاه هیچ محافظتی نخواهد داشت.
حتی دمای داخل خاک و سلولهای گیاه ممکن است تا چند درجه سردتر از دمای هوا باشد.
با کاهش دما، رطوبت موجود در هوا تبدیل به شبنم می شود و در صورت کاهش بیش از حد دما، بر روی سطوح گیاه منجمد می شود.
در دمای نسبتا سرد، آسیب اکثر گیاهان ممکن است حداقل باشد و فقط روی چند برگ اثر بگذارد. اما اگر دمای هوا به اندازه کافی کاهش یابد و سلول های گیاهی منجمد شوند،گیاهان حساس به سرما خواهند مرد!
یخ زدگی گیاهان
پس از یخ زدگی شدید، یک گیاه ظریف ممکن است کاملاً مرده باشد و یا ممکن است دوباره به زمین بازگردد اما مدت زیادی طول می کشد تا روند رشد قبلی خود را بازیابی کند.
شرایط آب و هوایی می تواند یخبندان را به وجود آورد، حتی در مناطقی که احتمالاً یخبندان نیستند. توجه به این اخطار بسیار مهم است که پیش بینی کننده آب و هوای محلی شما “احتمال یخ زدگی” را اعلام کند. زیرا اغلب اوقات اگر قادر باشید گیاهان خود را از طریق یخبندان اولیه زنده نگه دارید، گیاهان زنده می مانند!
بنابراین پیش بینی دقیق آب و هوا در کشاورزی به شدت حائز اهمیت می باشد.
پیشگیری از سرمازدگی
بهترین راه برای جلوگیری از سرما زدگی گیاهان، داشتن شناخت و اطلاعات کافی در زمینه کشاورزی و رشد گیاهانی است که می توانند در برابر سرما زدگی مقاومت کنند. این ایده خوبی است که از کارشناس کشاورزی و یا کشاورز محلی بپرسید که گیاه مناسب برای رشد در منطقه شما چیست، زیرا بهترین گزینه انتخاب انواع مختلف بومی گیاهان می باشد.
حتی می توانید، به اطراف مزرعه خود نگاه کنید و ببینید که در اطرف چه گیاهانی زنده مانده و شکوفا شده اند.
یا اگر به کشاورزی مدرن علاقه داشته باشید، می توانید در دنیای پیشرفته این روزها با نصب اپلیکشن کشاورزی و ثبت موقعیت مزرعه خود به راحتی با مشاوره متخصصان کشاورزی بهترین عملکرد را داشته باشید و به راحتی محصولات خود را پایش کنید.
اغلب اوقات گیاه از یخ زدگی بر روی شاخ و برگ جان سالم به در می برند، اما اگر همین یخبندان در زمان شکوفه زدن گیاه باشد، فاتحه آن خوانده است! مخصوصا در مناطقی که ممکن است یخبندانهای اواخر بهار رخ دهد، شما باید انواع گیاهانی را انتخاب کنید که بعد از آن شکوفا می شوند.
راه های محافظت از گیاه در برابر سرما زدگی
مالچ
یک لایه ضخیم از مالچ (حداقل 2-3 اینچ) در نزدیکی ناحیه ریشه درختان، ترجیحا به رنگ تیره می تواند به حفظ گرما در خاک کمک کند، رنگ تیره باعث افزایش توانایی مالچ در جذب اشعه خورشیدی می شود، که گرمای ذخیره شده در آن با خنک شدن دمای شب در اطراف گیاه آزاد خواهد شد.
از تراشه های چوب، پوست، نی، سوزن های کاج و برگ های افتاده می توان به عنوان مالچ زمستانی استفاده کرد تا به حداقل رساندن آسیب یخبندان کمک کند.
مالچ پاشی گیاهان برای جلوگیری از سرمازدگی
پوشاندن گیاهان
پوشاندن گیاهان آشناترین و محبوب ترین روش محافظت از سرمازدگی و البته مؤثرترین آنهاست. روکش ها باید راه تنفس داشته باشند و مانند پتو از گیاه در برابر سرما محافظت کنند. گرمای زمین در زیر پوشش جمع می شود و گیاه را گرمتر نگه می دارد و سرمازدگی را به حداقل می رساند.
حتما باید از فاصله دهنده ها استفاده شود تا پوشش باعث شکستگی شاخ و برگ گیاهان نشود. پوشش ها باید در هنگام صبح برداشته شوند زیرا با گرم شد هوا گیاهان نمی توانند تنفس کنند.
پوشاندن گیاهان برای جلوگیری از سرمازدگی
آبیاری
آب دادن به گیاهان در فصل پاییز نیز نقش مهمی در محافظت از آنها در برابر سرما ایفا می کند. خاک مرطوب گرما را بهتر نگه می دارد. 2-3 روز قبل از پیش بینی یخبندان، کم کم آبیاری را شروع کنید تا به گیاهان کمک کنید تا حد ممکن آب بیشتری جذب کنند زیرا درختان و بوته هایی که به خوبی آبرسانی شده و آب زیادی در ریشه خود دارند، شانس بیشتری برای زنده ماندن در سرما دارند.
اگر یخبندان کامل پیش بینی شده است از آبیاری اجتناب کنید زیرا احتمال دارد خاک در حین سرما سنگین شود که به ریشه ها آسیب می رساند.
جمع کردن گیاهان در کنارهم
گیاهان گلدانی باید در کنار هم جمع شوند تا از سرمازدگی در امان باشند. رطوبت رها شده از برگهای گیاهان به آنها کمک می کند یخ نزنند و هرچه گیاهان بیشتری در کنار هم جمع شوند، احتمال زنده ماندن آنها بالاتر می رود.
اگر یخبندان سخت پیش بینی شود، گیاهان گلدانی باید به یک محل پناهگاه یا داخل یک محل سر پوشیده منتقل شوند یا در صورت امکان یک پتو را می توان در اطراف گلدان ها پیچید و یا کل گروه گیاهان را برای محافظت بیشتر پوشانید.
لامپهای گرما
در موارد سرمای شدید، لامپهای گرما می توانند به محافظت گیاهان در برابر سرما کمک کنند. به این صورت که از یک لامپ 100 وات و اگر لامپ در دسترس نبود، می توان از رشته های نوری برای گرم نگه داشتن گیاهان استفاده نمود، این روش به خصوص برای محافظت از گیاهان بزرگتر مانند نهال، کاربرد دارد.
مطمئن باشید که لامپ با گیاهان در تماس نباشند که ممکن است باعث سوختگی شود.
به طور کلی یادتان باشد که بعد از گذر از سرما سریعا به سراغ هرس کردن گیاه و حذف شاخ و برگهای سیاه شده از سرما نروید، زیرا هرس کردن باعث شوک دوباره به گیاهان می شود.